Mạng xã hội

pencil
Top 10 mạng xã hội phổ biến nhất hiện nay

Mạng xã hội (tiếng Anh: Social Networking) là một dịch vụ kết nối các thành viên có cùng sở thích trên internet lại với nhiều mục đích bất kể không gian hay thời gian. Facebook, Twitter, Instagram, YouTube,... là những mạng xã hội phổ biến mà ắt hẳn bất kì ai trong chúng ta cũng đã từng nghe qua.

Các tính năng tiện lợi cho việc giao tiếp,tương tác là tiêu chí hàng đầu dẫn đến sự phổ biến của mạng xã hội từ đó tạo ra một “xã hội ảo”, là hình ảnh mô phỏng của xã hội thật mà chúng ta đang sống. Với việc sử dụng rộng rãi và thường xuyên đã khiến “xã hội ảo” này có những ảnh hưởng sâu sắc và nhất định đến đời sống của mỗi con người, từ đó làm thay đổi bộ mặt của xã hội. Việt Nam cũng không nằm ngoài ảnh hưởng của nó khi tính tới tháng 1/2018 có tới 57% số người ở Việt Nam sử dụng mạng xã hội.

Mục lục

Tác động của mạng xã hội

Tác động tích cực của mạng xã hội

Kết nối và chia sẻ

Vốn là một hình thức của dịch vụ truyền thông, chúng ta có thể dễ dàng giữ liên lạc với bạn bè, người thân bằng cách chia sẻ thông tin cập nhật, hình ảnh, video, và tin nhắn, các thành viên gia đình có thể kết nối ngay cả khi sống trên khắp đất nước hoặc trên thế giới một cách nhanh chóng, đơn giản, tiện lợi và hơn hết là miễn phí.

Qua đó, chúng ta cũng có thể dễ dàng cập nhật thông tin một cách nhanh nhất về các công nghệ mới,phát minh mới,những chuyện xảy ra trên thế giới... hay đơn giản là những hoạt động, tâm tư, tình cảm của người thân, bạn bè, những người bạn quan tâm từng giây từng phút, giúp chúng ta nắm bắt kịp thời các sự kiện mà không cần thông qua khảo sát từ thực tế.

Trong thực tế, chính đặc tính này của mạng xã hội cũng đã biến nó trở thành một phương tiện truyền tải quan điểm, ý kiến của cá nhân một cách hiệu quả và mạnh mẽ.

Khuyến khích bày tỏ quan điểm

Với đặc điểm báo chí truyền thống ở nước ta hiện nay thì việc thể hiện tiếng nói, quan điểm của một cá nhân có khó khăn. Và với một bài báo, tin tức thì độc giả chỉ có thể đọc biết hoặc chia sẻ với bạn bè ở quán cà phê, trong gia đình; nhưng với mạng xã hội thì mọi thứ đã khác. Ý kiến, quan điểm của bất kì cá nhân nào tham gia mạng xã hội đều có thể được nhiều người tiếp cận nhanh chóng, trên phạm vi toàn cầu.

Ở mức độ cao hơn, mạng xã hội thể hiện chức năng phản biện xã hội. Không thiếu các các vụ việc mà các sai phạm của các cán bộ được đưa ra ánh sáng hay chính nhờ ý kiến đóng góp của nhân dân mà nhà làm chính sách có thể bàn thảo và ban hành những quyết định phù hợp hơn.

Kinh doanh online

Ngoài ra, không thể phủ nhận lợi thế to lớn của mạng xã hội trong lĩnh vực kinh doanh. Người ta chắc vẫn nhớ câu chuyện về chiếc váy trắng với những đường cắt eo quyến rũ được Taylor Swift diện trong đêm trao giải Billboard Music Award 2015(xem thêm: Giải thưởng âm nhạc Billboard) đã được bán hết veo chỉ ít giờ sau khi nữ ca sỹ đăng ảnh mình mặc nó lên trang Instagram cá nhân hay như câu chuyện thành công cổ tích của nàng “Lọ lem” Michelle Phan, một trong những người sử dụng YouTube sớm nhất để chia sẻ các video hướng dẫn làm đẹp, đã được hãng mỹ phẩm danh tiếng Lancôme mời về làm phát ngôn viên.

Nếu nắm bắt được xu hướng và trào lưu của mạng xã hội, hay thậm chí tạo ra nó. Doanh nghiệp sẽ không phải tốn một xu nào cho quảng bá truyền thông, hay những banner quảng cáo đắt đỏ cả. Và đương nhiên, hiệu quả của nó đem lại thiết thực gấp nhiều lần so với những hình thức marketing cổ điển đó.

Tác động tiêu cực của mạng xã hội

Bên cạnh những tác động tích cực, mạng xã hội không những ảnh hưởng đến sức khoẻ mà còn đời sống tinh thần lành mạnh, dần làm cong người mất cân bằng trong cuộc sống.

pencil
Tuyên bố "đủ like đốt trường", nữ sinh phỏng nặng cả hai chân.

Bất chấp nguy hiểm, đạo đức để được chú ý

Đăng tải những status mơ hồ nhằm câu like và view không còn là chuyện lạ, song nó thực sự khiến người khác phát bực nếu dùng quá thường xuyên. Các đối tượng thường xuyên “sống ảo” dễ dàng bị thu hút bởi những trào lưu tai hại, từ đó dẫn đến những hậu quả khôn lường. Tiêu biểu là trào lưu “Nói là làm”. Xuất phát từ một thanh niên tuyên bố bức ảnh đủ like thì sẽ tự thiêu rồi nhảy kênh Tân Hóa, trào lưu "Nói là làm" cũng từ đó bùng nổ: Đủ like sẽ cởi đồ, sẽ tung clip sex… Một cô bé tên Ngọc H., SN 2003, vì một phút nông nổi tuyên bố "Đủ like sẽ đốt trường" mà H. phải đi cấp cứu ở bệnh viện Ninh Hòa do bỏng nặng ở hai chân.

Không chỉ dừng lại ở đó, chính những chiêu trò câu like này còn ảnh hưởng đến sau này khi nó có thể trở thành những “vết nhơ online” đeo bám họ đến suốt đời và bị dùng như một công cụ để uy hiếp, bắt nạt. Bởi lẽ, “có thể mọi việc rồi cũng sẽ qua đi, mọi người rồi cũng sẽ quên nhưng google thì không như vậy”

Bạo lực, bắt nạt trên mạng xã hội

Bất kì ai cũng có thể tạo một tài khoản giả mạo và làm bất cứ điều gì mà không sợ bị lộ danh tính, đó chính là kẽ hở cho những đối tượng dễ dàng thực hiện hành vi bắt nạt của mình. Sự quấy rối này có thể có những tổn hại và ảnh hưởng lớn hơn so với bắt nạt truyền thống, vì nội dung được dùng để làm phiền nạn nhân có thể được lan tỏa và chia sẻ rộng rãi hơn rất nhiều. Nạn nhân đôi lúc còn tiếp xúc với những sự quấy rối này bất cứ khi nào họ lên mạng hoặc mở điện thoại, máy tính để kiểm tra tin nhắn, emails v.v… không như bắt nạt thông thường – khi mà kẻ bắt nạt thường xuyên phải ở một khoảng cách vật lý nào đó gần với nạn nhân, đủ cho thấy hậu quả khôn lường từ những trào lưu không lành mạnh trên mạng xã hội.

Em Bùi Q. H., học sinh một trường THCS tại Yên Bái, vào ngày 17/9/2016 sau khi đi học về đã bị một nhóm thanh niên chặn lại ở cổng trường và đánh đập liên tiếp bằng tuýp cao su. Sau đó, bắt em quỳ và chắp tay xin tha trong khi có rất nhiều bạn bè trong trường qua lại. Chưa dừng lại ở đó, clip em bị đánh còn được tung lên mạng. Em H. bị chẩn đoán chấn động não và tổn thương nặng nề về tâm lý. Sau khi về nhà, em cảm thấy xấu hổ vì nhiều người nhìn thấy mình quỳ gối. Ngày 24/9, em thấy clip mình bị đánh được phát tán lên mạng và ngày 25/9, mẹ của em đã phát hiện con mình treo cổ tự tử.

Xao lãng mục tiêu cá nhân

Quá chú tâm vào mạng xã hội dễ dàng làm người ta quên đi mục tiêu thực sự của cuộc sống. Thay vì chú tâm tìm kiếm công việc trong tương lai bằng cách học hỏi những kĩ năng cần thiết, các bạn trẻ lại chỉ chăm chú để trở thành "anh hùng bàn phím" và nổi tiếng trên mạng. Theo PCWorld, một nghiên cứu khác của nghiên cứu sinh Aryn Karpinski của ĐH bang Ohio (Mỹ) và cộng sự Adam Duberstein của ĐH Ohio Dominican cho thấy những người sử dụng Facebook thường dành ít thời gian để học hơn, và đạt điểm thấp hơn so với những người không sử dụng Facebook. Những học sinh sử dụng Facebook dành trung bình 1-5 giờ để học bài mỗi tuần, so với 11-15 giờ của những người không dùng.

Ảnh hưởng đến sức khoẻ, thể chất, tinh thần

Thay đổi tâm trạng và bồn chồn khi không sử dụng mạng xã hội, không kiểm soát được thời gian sử dụng mạng xã hội hay các hành vi sống ảo,... Nếu bạn có triệu chứng như vậy thì tôi khuyên bạn có lẽ nên cẩn thận, bởi vì đó đều là các triệu chứng của nghiện mạng xã hội.

Nghiện mạng xã hội dẫn đến sự suy giảm các hoạt động sống bình thường của cơ thể như giấc ngủ và ăn uống do việc sử dụng mạng xã hội vào các thời điểm nghỉ ngơi như bữa ăn, giờ nghỉ trưa, lúc đi ngủ. Ngoài ra, các thông tin trên facebook đều không được kiểm chứng, dẫn đến có nhiều thông tin không chính xác, sai lệch nội dung hoặc những thông tin “đùa”, “câu like”, “giật tít” làm cho người dùng thường xuyên rơi vào trạng thái căng thẳng, hồi hộp, lo lắng,... Điều này gây nên những rối loạn bệnh lý như rối loạn lo âu, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, rối loạn stress...

Thiếu quyền riêng tư

Từng có tin đồn các trang mạng xã hội bán thông tin cá nhân của người sử dụng, lại thêm nhiều nguy cơ từ hacker, virus. Những điều này đều cảnh báo rằng sư riêng tư cá nhân đang mất dần đi trong khi mạng xã hội càng phát triển. Nếu bạn không khôn ngoan khi post thông tin trên mạng, sẽ có khi chúng quay lại làm hại bạn trong tương lai.

Thiếu an toàn trong bảo mật thông tin

Mạng xã hội được xem là phương tiện ra không ít những lợi ích và thú vị cho người sử dụng. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tuyệt vời ấy, thông tin cá nhân của người dùng được xem là “miếng mồi” béo bở của không ít những công ty ngầm hay hacker nhằm trục lợi cá nhân.

Chắc cũng không ai lạ gì vụ bê bối Cambridge Analytica của Facebook làm rò rỉ dữ liệu của hơn 50 triệu người dùng và sử dụng chúng một cách trái phép để làm ảnh hưởng đến kết quả bỏ phiếu trong chiến dịch bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Không nói đâu xa, ngay tại Việt Nam cũng có khi mà bạn chỉ cần gõ các từ khóa “bán thông tin khách hàng”, “bán thông tin khách hàng” trên thanh tìm kiếm thì chỉ vài giây sau bạn sẽ nhận được hàng triệu kết quả có liên quan và rất đa dạng. Quả không ngoa khi nói “rao bán thông tin cá nhân hàng vạn người như bán rau”.

Ảnh hưởng tới văn hoá, đạo đức của người sử dụng

Đứng bên ngoài cuộc sống, bình thản tới đáng sợ trước những gì đang diễn ra trước mắt mình nhưng lại rung động dạt dào trước những gì xem qua mạng, thực tế đó đang trở thành vấn đề đáng báo động về lối sống "nhạt", " ảo", "vô cảm" của một bộ phận người trẻ hiện đại. Không những thế, người dùng mạng xã hội dễ dàng nhiễm thói quen văng tục, chửi thề. Không biết từ bao giờ cư dân mạng tự luyện cho mình một phản xạ: Gặp gì cũng… chửi, chẳng cần tìm hiểu đúng sai.

Một em học sinh 16 tuổi ở trường THPT Nguyễn Tất Thành, sau khi bị quấy rối tình dục em có đăng chia sẻ lên facebook của mình về vụ việc thì ngoài những comment thông cảm, hỏi han thì điều đáng nói là lại có những người lại trách móc, chửi rủa, cho rằng toàn bộ là lỗi của em không tự bảo vệ được bản thân.

Làm gì để mạng xã hội ít gây ảnh hưởng xấu đến người sử dụng?

Mạng xã đem đến cho người sử dụng rất nhiều lợi ích và tác hại. Tuy nhiên, để sử dụng mạng xã hội sao cho hợp lý nhất, người sử dụng phải biết hài hoà giữa lợi ích và tác hại mà mạng xã hội đem lại. Dưới đây mà một số các mà các bạn có thể tham khảo:

- Giảm bớt, kiểm soát thời gian sử dụng.

- Dành thời gian cho các hoạt động lành mạnh và các mối quan hệ có ý nghĩa của mình ngoài đời thực.

- Không click vào những thông tin vô bổ, độc hại.

- Hãy chia sẻ quan điểm, đừng chia sẻ thông tin cá nhân.

- Hãy sử dụng mạng để học hỏi, không phải để trút giận.

Quan điểm về vấn đề vi phạm quyền riêng tư của người dùng của các trang mạng xã hội

Có ý kiến cho rằng các trang mạng xã hội đã vi phạm quyền riêng tư của người sử dụng thông qua việc rút trích và bán thông tin người sử dụng, nhằm mục đích quảng cáo cho các sản phẩm hoặc dịch vụ của nhà cung cấp khác.

Vấn đề khai thác thông tin người dùng

Bằng cách nào mà thông tin người dùng có thể bị khai thác?

Do chính người dùng cung cấp

Khi bắt đầu sử dụng mạng xã hội, người dùng được yêu cầu cung cấp những thông tin cá nhân cơ bản như họ và tên thật, ngày tháng năm sinh, giới tính, số điện thoại,...

Sau khi trở thành thành viên chính thức, người dùng được khuyến khích cung cấp thêm nhiều thông tin cá nhân cụ thể hơn như tình trạng hôn nhân, học vấn, bằng cấp, công việc, địa chỉ hiện tại, những nơi đã từng làm việc, sinh sống, học tập,...

Thông qua cá hành vi của người dùng

Mạng xã hội thường xuyên thu thập dữ liệu khi người dùng hoạt động, những dữ liệu đó có thể được chia thành 2 loại chính:

    - Dữ liệu cá nhân: bao gồm mọi quảng cáo mà người dùng quan tâm và click vào, những bức ảnh mà họ được gắn thẻ, tất cả những thứ người dùng thích và chia sẻ cho mọi người, cách họ bày tỏ cảm xúc về các bài viết, hình ảnh (yêu thích, phẫn nộ, buồn, vui vẻ), những địa điểm như nhà hàng, quán ăn, các điểm du lịch mà người dùng đã ghé thăm, những địa chỉ ip mà họ đã sử dụng để truy cập vào mạng xã hội, hay thậm chí là loại thiết bị điện tử, hệ điều hành, trình duyệt mà người dùng đang sử dụng.

    - Dữ liệu quan hệ/ cộng đồng: bao gồm các mối liên kết quan hệ bạn bè, người thân trong gia đình, những người mà người dùng thường xuyên tương tác như chat hay ghé thăm tường nhà, các mối quan hệ tình cảm hay quan hệ công việc, chuyên môn, những cá nhân có cùng sở thích như cùng theo dõi/yêu thích những thương hiệu hay người nổi tiếng trên mạng xã hội, cùng tham gia các nhóm, diễn đàn, trang, hay những người dùng cùng tham gia cộng đồng về một lĩnh vực cụ thể.

Ứng dụng từ các bên thứ 3

Mỗi khi sử dụng các ứng dụng của các bên thứ 3, người dùng có thể đã vô tình cho phép chúng truy cập vào những dữ liệu cá nhân mà không hề hay biết. Các ứng dụng này sử dụng các công cụ như Cookies, web beacons, e-tags,... để thu thập thông tin người dùng.

Cookie là một đoạn văn bản ghi thông tin được tạo ra và lưu trên trình duyệt của máy người dùng. Cookie thường được tạo ra khi người dùng truy cập một website, cookie sẽ ghi nhớ những thông tin như tên đăng nhập, mật khẩu, các lựa chọn do người dùng lựa chọn đi kèm. Các thông tin này lưu trong máy tính thường được dùng để nhận ra người dùng khi truy cập một trang web. Cookie là những tập tin mà trang web gửi đến máy tính của người dùng. Cookie có thể tiết lộ bí mật về người dùng. Các trình duyệt hiện đại cho phép đề phòng việc các cookie tiết lộ bí mật bằng các cài đặt chế độ cấm gửi ngược lại hay là hỏi ý kiến người dùng máy trước khi gửi thông tin cho ai. Tuy khối lượng thông tin mà một cookie nắm không nhiều nhưng lại đóng một vai trò hết sức quan trọng đặc biệt thời đại bùng nổ của Internet marketing.

Web beacon (lỗi web) là một trong các kỹ thuật khác nhau được sử dụng trên trang web hoặc email, để cho phép kiểm tra một cách kín đáo rằng người dùng đã truy cập một số nội dung.

Mục đích và những nguy cơ của việc thu thập thông tin người dùng

Mục đích tốt

Quản lý thương hiệu: thu thập thông tin người dùng có thể giúp các thương hiệu theo dõi, giám sát mức độ thâm nhập, sức lan tỏa, và ảnh hưởng của họ trên truyền thông trực tuyến/mạng xã hội. Đo đếm mức độ truyền thông/ dư luận trực tuyến đề cập tới các hoạt động, sự kiện, chiến dịch hoặc bất cứ một vấn đề nào đó của doanh nghiệp, tổ chức theo thời gian. Phát hiện nhanh chóng các luồng dư luận thiếu chính xác, sai lệch ảnh hưởng bất lợi đến vị thế và uy tín của thương hiệu nhằm đưa ra quyết định và giải pháp can thiệp kịp thời. Ví dụ như ngân hàng Barclays sau khi phát hành ứng dụng Mobile Banking chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi trở lên đã quyết định mở rộng độ tuổi sử dụng cho cả người 16-17 tuổi vì những phản hồi từ khách hàng. Hơn thế nữa, theo báo cáo của công ty công nghệ Evry, các ngân hàng lớn trên thế giới đều sử dụng công cụ giám sát mạng xã hội và phân tích quan điểm nhằm lắng nghe, chăm sóc khách hàng và quản lý thương hiệu.

Phân tích hành vi người dùng để cải thiện chất lượng dịch vụ của mạng xã hội và các ứng dụng. Mục đích của việc làm này là để phân tích mô hình và dự đoán một hoặc nhiều hành vi của người dùng trên mạng xã hội. Có 3 loại hành vi của cá nhân trên mạng xã hội:

    - Trở thành bạn, gửi tin nhắn, cùng chơi trò chơi, theo dõi, hoặc mời tham gia một sự kiên.

    - Tham gia hay rời khỏi một cộng đồng hoặc đóng góp thảo luận vào một cộng đồng.

    - Viết bài, đăng ảnh.

Các hành vi này được xử lý với những kỹ thuật: xử lý ngôn ngữ tự nhiên, học máy, thống kê, khai phá dữ liệu. Sau khi được xử lý kỹ thuật, các phân tích này được đưa vào ứng dụng để phân tích hành vi người dùng- phân tích hành vi khách hàng (Customer insight). Cụ thể là phân tích tập và hiểu tập khách hàng nội bộ nhằm cải thiện chiến dịch tiếp thị, bán có mục tiêu và đưa dịch vụ tốt hơn và hiểu biết kế hoạch sản phẩm của khách hàng để tìm kiếm sản phẩm khách hàng có khả năng sắp mua nhất nhằm đưa ra thông điệp tiếp thị đúng đắn.

Điển hình như OCBC hiểu khách hàng hơn thông qua hành vi và thói quen khách hàng qua đấy tăng sự gắn kết giữa khách hàng và ngân hàng. Manulife ước lượng thu nhập và thói quen của khách hàng nhằm tạo ra các dịch vụ tối ưu cho khách hàng sử dụng.

Những nguy cơ

Trở thành nạn nhân của những quảng cáo, spam khó chịu: Thông tin của người dùng có thể bị bán cho các công ty, cho phép họ dễ dàng tìm và tiếp cận những khách hàng "không mong muốn" thông qua số điện thoại, email cá nhân,...

Bị định hướng thông tin: Mạng xã hội thu thập thông tin về những thứ người dùng quan tâm và dựa vào đó để quyết định những thứ sẽ xuất hiện trên bảng tin của người dùng. Họ sẽ chỉ thấy những điều mà mạng xã hội cho phép họ thấy, tạo nên những suy nghĩ chủ quan, một chiều.

Những dữ liệu ẩn danh cũng có thể bị tìm ra danh tính : Khi ngày càng nhiều thông tin được liên kết với các cookies và các thiết bị, việc xác định danh tính người dùng cũng trở nên dễ dàng hơn. Quá trình de- anonymization là 1 chiến lược trong ngành khai thác thông tin mà trong đó dữ liệu ẩn danh được tham chiếu chéo với các nguồn dữ liệu đã có nhờ việc thu thập thông tin người dùng để xác định danh tính.

Các hành vi vi phạm quyền riêng tư

Dữ liệu được sử dụng để phân biệt đối xử

Tăng thu thập dữ liệu có thể giúp các tổ chức tối ưu hóa thực tiễn của họ, nhưng điều này có thể đi kèm với các tác dụng phụ nghiêm trọng về mặt đạo đức. Đặc biệt khi nói đến xử lý dữ liệu tự động, các hệ thống chịu trách nhiệm phân loại người dùng đã vô tình triển khai thực hành phân biệt đối xử dựa trên các thành kiến con người vô thức. Nhiều kỹ thuật tương tự được sử dụng để lập trình phân đoạn người dùng để phục vụ tốt hơn sở thích của họ có thể vô tình cố ý thiên vị vào hành vi ứng dụng hoặc trang web.

Vấn đề này đặc biệt phổ biến khi làm việc với các hệ thống dữ liệu lớn và học máy. Trong khi một số người ủng hộ cho rằng các cơ chế này chỉ tiết lộ các mẫu đã có trong dữ liệu, các thuật toán được sử dụng để định vị các mẫu đó có thể vô tình đưa người dùng từ các nhân khẩu học nhất định vào thế bất lợi. Họ cũng bị làm sâu sắc thêm bất kỳ thiên vị được tìm thấy trong các thuật toán hoặc tập hợp dữ liệu bằng cách tìm các mẫu và nhấn mạnh chúng. Nếu bạn không cẩn thận về cách bạn sử dụng những công cụ này, có thể là bạn có thể vô tình vượt qua các đường pháp lý và đạo đức.

Dữ liệu bị chia sẻ rộng rãi hơn người dùng mong muốn

Một xem xét rằng mọi người có xu hướng đơn giản hóa khi xem xét thu thập và lưu trữ dữ liệu về người dùng của họ là kiểm soát truy cập. Kiểm soát truy cập có thể có nghĩa là đảm bảo rằng bên ngoài không thể đọc dữ liệu bạn đang thu thập, nhưng nói rộng hơn, điều đó có nghĩa là xác định ranh giới cho bất kỳ ai tương tác với dữ liệu. Ví dụ, điều này có nghĩa là không cho phép người bán hoặc các đối tác không thể truy cập thông tin đó mà không thông báo cho người dùng và xem xét ý kiến thuộc về họ về quyền truy cập từ các cơ quan chính phủ. Việc truy cập dữ liệu thường phức tạp hơn dự kiến lúc đầu.

Mặc dù các công ty có khả năng và trách nhiệm thông báo cho người dùng về các chính sách sử dụng và chia sẻ dữ liệu dự định, đôi khi rất khó để hạn chế quyền truy cập để phù hợp với kỳ vọng của người dùng.

Khi nói đến sự tham gia của chính phủ, sự phức tạp là phức tạp. Các yêu cầu truy cập vào dữ liệu đã thu thập có thể dưới dạng trát đòi hầu tòa hoặc lệnh bảo đảm và trong một số trường hợp, các đại lý được yêu cầu yêu cầu truy cập rất rộng vào dữ liệu không được nhắm mục tiêu tốt đến người dùng hoặc điều tra cụ thể. Trong trường hợp không có quyền truy cập vào thông tin nhạy cảm, cụ thể, nhiều chính phủ đã trở nên giỏi trong việc thu thập và phân tích siêu dữ liệu, thông thường ít được bảo vệ hơn nhưng vẫn có thể tiết lộ thông tin quan trọng. Nó thường là một khu vực màu xám hợp pháp cho dù việc thu thập hoặc yêu cầu loại thông tin này yêu cầu phải có lệnh bảo hành. Thu thập dữ liệu người dùng yêu cầu các tổ chức phải chuẩn bị để đối phó với những sự mơ hồ này và dự đoán các yêu cầu cho dữ liệu.

Được buôn bán cho các công ty dịch vụ hoặt bị lạm dụng với nhiều mục đích: Dữ liệu người dùng có thể bị các buôn bán như hàng hóa để phục vụ cho các mực đích thương mại như:quảng cáo,quấy rối,chính trị,địa vị xã hội... hoặc được xem là tài sản riêng để phục vụ các mục đích khác của nhà mà người dùng không được cho biết.

Những vụ việc vi phạm quyền riêng tư

Bê bối Cambridge Analytica của Facebook

Nói về mạng xã hội lớn nhất thế giới. Khoảng 50 triệu người dùng bị rò rỉ dữ liệu được phanh phui vào ngày 17/3/2018 Trong số đó, 10 quốc gia có số tài khoản Facebook bị thu thập dữ liệu nhiều nhất là Mỹ, Philippines, Indonesia, Anh, México, Canada, Ấn Độ, Brasil, Việt NamAustralia. Việt Nam có 427.446 tài khoản người dùng bị thu thập dữ liệu. Công ty tư nhân Cambridge Analytica chuyên về khai thác dữ liệu, môi giới và phân tích dữ liệu với truyền thông chiến lược chuyên dụng cho quá trình bầu cử. Vào tháng 6/2014, nhà nghiên cứu tên là Aleksandr Kogan đã phát triển một ứng dụng trắc nghiệm về tính cách con người trên Facebook. Khoảng 270.000 người đã cài đặt ứng dụng của Kogan trên tài khoản Facebook của họ. Kogan đã cung cấp cơ sở dữ liệu chứa thông tin của 50 triệu người dùng Facebook cho công ty xác lập hồ sơ cử tri là Cambridge Analytica. Cambridge Analyticasử dụng nó để tạo ra hồ sơ “đồ họa tâm lý” của các cử tri.

Yahoo để lộ thông tin của hơn 3 tỷ người dùng

Yahoo! để lộ thông tin của hơn 3 tỷ người dùng vào năm 2013. Được Yahoo! chính thưc tiết lộ vào ngày 2/10/2017. Bên cạnh đó, Yahoo! còn bị đánh cắp 500 triệu thông tin tài khoản người dùng trong một vụ tin tặc năm 2014, và thế là dữ liệu của hàng tỷ người dùng mạng xã hội này bị mất với các mục đích bất lợi như tài khoản ngân hàng, dữ liệu của các công ty,...

Các biện pháp nhằm bảo mật thông tin

Mỗi quốc gia tự xây dựng mạng xã hội riêng nhằm bảo vệ nguồn thông tin của người dân. Ví dụ điển hình là mạng xã hội Weibo thu hút khoản một phần ba thị phần người dùng mạng ở Trung Quốc nhờ vào cuộc bạo động Tân Cương năm 2009. Nhiều mạng xã hội từ nước ngoài khác như Twitter, Facebook và Plurk đều bị chặn không cho phép truy cập bằng tường lửa kể từ đó đến nay. Ngoài Weibo, Cyworld là mạng xã hội hàng đầu ở Hàn quốc có khoảng 18 triệu người dùng nội địa năm 2008.

Xây dựng luật an ninh mạng. được giao cho Bộ Công an chủ trì, soạn thảo để khắc phục những tồn tại, hạn chế cơ bản trong công tác bảo vệ an ninh mạng. Luật này được Quốc hội Việt Nam khóa XIV (2016-2021) biểu quyết thông qua vào sáng ngày 12 tháng 6 năm 2018. Theo nhận định của tổ chức Phóng viên Không biên giới RSF có trụ sở tại Pháp, đạo luật mới này là bản sao từ luật an ninh mạng có hiệu lực tại Trung Quốc từ tháng 6 năm 2017, không hề có một thay đổi. Luật này quy định về hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Hầu hết các trang mạng, các ứng dụng và dịch vụ trực tuyến đều có các văn bản quy định rất dài với các ngôn từ mang tính pháp lý rất khó hiểu mà hầu hết người dùng chẳng bao giờ đọc hết, hay có đọc thì cũng không hiểu nổi. Người dùng chỉ đơn giản là bấm vào nút “agree” (đồng ý) liên tục mà thôi. Vì vậy, cần các trang mạng xã hội, các ứng dụng cần đưa ra thông tin chính xác và người dung dể tiếp cận. và người dung phải tìm hiểu về chinh sách bảo mật của từng trang mạng trước khi cung cấp thông tin cá nhân. Nhằm tránh các trang mạng lợi dụng thói quên lười độc chính sách bảo mật của người dùng để khai thác thông tin.

Người sử dụng mạng xã hội nên tự bảo về mình và cân nhắc trước khi chia sẻ thông tin bằng cách: sử lí các thông tin nhậy cảm bằng nhiều cách khác nhau, Giới hạn dữ liệu được thu thập và lưu trữ, Minh bạch bất cứ khi nào có thể khi có vướng mắc pháp lý mà mình không phải người thực hiện,...

Thay đổi mô hình kinh doanh: Để khuyến khích các tập đoàn phục vụ tốt hơn cho các nguyên tắc dân chủ và tập trung vào việc cải thiện đời sống người dân,chúng tôi cho rằng mô hình kinh doanh chính trên internet cần phải thay đổi sang việc xây dựng lòng tin và xác nhận thông tin. Chắc chắn đây không thể là một sự thay đổi một sớm một chiều được, nhưng các tập đoàn truyền thông xã hội vốn luôn tự hào về khả năng thích nghi nhanh của mình, vậy nên họ cần phải đối mặt với yêu cầu này.

Về chúng tôi

Tham Khảo

www.000webhost.com